Historia Poznania Historia Poznania Bitwa o Poznań - walki o Poznań które toczyły się w styczniu i lutym 1945 pomiędzy nacierającą podczas operacji wiślano-odrzańskiej Armią Czerwoną wpomagną oddziałami polskimi a Niemcami. ...Wikipedia "Bitwa o Poznań (1945)"
Bitwa o Ławicę - bitwa rozegrana w dniu 6 stycznia 1919 roku, podczas powstania wielkopolskiego, o wieś Ławica pod Poznaniem (obecnie w granicach Poznania), gdzie zlokalizowane było niemieckie lotnisko wojskowe. W wyniku bitwy w ręce Polaków trafił sprzęt wartości 200 milionów marek niemieckich, będący największym łupem wojennym w dziejach polskiego oręża. ...Wikipedia "Bitwa o Ławicę"
Historia Poznania ...Wikipedia "Historia Poznania"
(Historia Poznania 1034-1253) W początku XII wieku na prawym brzegu powstała osada targowa – Śródka. Miejsce jej założenia idealnie się do tego celu nadawało – u zbiegu szlaków z Gdańska i Gniezna, na otwartym terenie z miejscem na duży plac targowy. Jeszcze przed 1231 rokiem ufundowano w niej kościół parafialny pw. św. Małgorzaty. Śródka najprawdopodobniej przejęła funkcje targowe zarówno od Zagórza jak i prastarej osady zwanej później Komandorią (nazwa Śródka pochodzi od "środy" – dnia w którym odbywał się targ. W starszej osadzie pozostała natomiast komora celna, a około 1170 Radwan – biskup poznański ufundował kościół św. Michała Archanioła ze szpitalem, podarowane w 1187 roku joannitom, którzy zmienili patrona na Jana Chrzciciela i założyli tu swoją komandorię (stąd nazwa osady). Również na lewym brzegu powstały osady. Pierwsza, należąca do kapituły poznańskiej, przy kościele św. Marcina, leżąca przy szlaku na Lubusz i Głogów (być może pochodziła jeszcze sprzed XII wieku). Kolejna osada powstała przy kościele św. Wojciecha, który miał być, według przekazów ustnych, ufundowany w miejscu wygłoszenia kazania przez św. Wojciecha. Zajmowała ona wzgórze między dolinami Bogdanki i Wierzbaka górujące nad szlakiem do Szczecina i Santoka. W osadzie tej w XIV wieku powstał kościół św. Józefa. Właścicielem tej osady był książę. Największa lewobrzeżna osada, należąca do biskupa, leżała wokół nieistniejącego już kościoła św. Gotarda (zbudowanego w XII w). Powstała ona w XI wieku, u zbiegu wszystkich szlaków na lewym brzegu. Szybko zyskała ona olbrzymnie znaczenie, przejmując wiele funkcji od zatłoczonego podgrodzia i już w XIII wieku nie określano jej jako wsi, lecz jako locus – miejsce, co świadczy o wysokiej urbanizacji. W 1244 kościół św. Gotarda przejęli dominikanie w zamian za kościół św. Wojciecha. ...Wikipedia "Historia Poznania 1034-1253"
Tekst Przywileju lokacyjnego Poznania z odpisu z 1877 opartego na transumpcie z 1298 roku ...Wikipedia "Historia Poznania 1253-1320"
Ostrów Tumski uzyskał prawa miejskie już w XIV wieku (dokument z 1335 nazywa jego mieszkańców cives de Insula), a w 1425 biskup Andrzej Łaskarz uzyskał od Jagiełły potwierdzenie praw miejskich dla Śródki z prawem organizowania targów i jarmarków (prawdopodobnie interwencja władz lewobrzeżnego Poznania sprawiła, że utrzymano zakaz handlu suknem farbowanym). W 1444 wyruszając pod Warnę Władysław III nadał prawa miejskie Chwaliszewu, co uczyniło z liczącej około 100 mieszkańców osady najmniejsze miasto w Polsce, a także odnowił prawa miejskie Ostrowa Tumskiego. W 1475 Kazimierz Jagiellończyk nadał miastom i osadom biskupim prawo handlu solą. W tym samym okresie szybko rozwijające się Chwaliszewo objęło tereny od Ostrowa Tumskiego po zabudowaną już wówczas Czartorię. Jedyną osadą bezpośrednio związaną z miastem lewobrzeżnym (poza leżącymi w większej odległości pięcioma wsiami nadanymi jeszcze w 1253) położonym na wschód od głównego nurtu Warty była znajdująca się naprzeciw Bramy Wodnej osada Nowa Grobla. ...Wikipedia "Historia Poznania 1320-1500"
W 1500 roku w Poznaniu działały dwie większe szkoły – katedralna, która była najstarszą szkołą w kraju, oraz założona w 1303, działająca przy kolegiacie farnej, (dziś Liceum Ogólnokształcące św. Marii Magdaleny w Poznaniu) szkoła miejska. Poza nimi przy kościołach św. Marcina i św. Wojciecha działały szkółki parafialne. Przy czym szkoła przy katedrze, schola maior, miała status szkoły średniej, kształcąc zarówno swoich uczniów w naukach wyzwolonych, jak i znajomości łaciny. Największy nacisk kładziono w niej jednak na przedmioty związane z przygotowaniem do stanu duchownego, a więc na naukę liturgii, śpiewu kościelnego, dogmatów i prawa kanonicznego. W tym czasie do Poznania docierały idee humanistyczne. Ten nowy prąd spowodował, że będący jego zwolennikiem biskup poznański Jan Lubrański założył w 1519 roku na Ostrowie Tumskim pierwszą humanistyczną szkołę w Polsce, nazwaną później, od swojego założyciela, Akademią Lubrańskiego. Szkoła ta przeżywała w kolejnych latach swoje wzloty i upadki, aby w XVI wieku stać się de facto filią Uniwersytetu Jagiellońskiego. ...Wikipedia "Historia Poznania 1500-1650"
Rosjanie wycofali się dopiero jesienią 1762, gdy na tron carski wstąpiła Katarzyna II Wielka, co otworzyło Wielkopolskę przed wojskami pruskimi. Nowi okupanci, chcąc odbudować zniszczoną podczas wojny Brandenburgię, wysłali do Wielkoplski korpus gen. Lossowa, który miał realizować politykę Rétabillisment. Polegała ona na "zakupie" zboża, ruchomości i innego dobytku. Właściwie była to grabież, gdyż płacono tylko 10% ceny rynkowej (w rzeczywistości, ze względu na zatrzymywanie części pieniędzy przez oficerów, było to 5%) i to fałszywą monetą. Do tego porywano chłopów pańszczyźnianych z rodzinami i dobytkiem (ogółem około 30 tys. osób), argumentując, że są to "zbiedzy z Prus". Ta działalność nie ominęła również Poznania. W styczniu 1763 do miasta wszedł oddział wysłany przez Lossowa, którym dowodził płk. Reitzenstein, który dokonywał przymusowych zakupów, płacąc fałszywymi pieniędzmi. Gdy mieszczanie odmówili ich przyjęcia, Prusacy zmusili ich do darmowych dostaw oraz zapłacenia 10 000 złotych polskich kontrybucji. Potem do miasta wkroczył oddział rtm. Paszkowskiego, który miał zebrać z okolicznych wsi "zbiegłych poddanych" króla Prus. Wszystkie te zdarzenia działy się przy zupełnie biernej postawie wojsk koronnych, zatem gdy 26 maja 1673 Paszkowski opuscił Poznań, wielkopolanie, chcąc uniknąć powtórnych grabieży, a widząc zupełną bierność Augusta III, wysłali poselstwo do Fryderyka II. Na dworze króla początkowo uznawano ich skargi za niedorzeczne, lecz niezbite dowody sprawiły, że Fryderyk II obiecał ukarać winnych tych zajść (przyrzeczenia oczywiście nie dotrzymano). ...Wikipedia "Historia Poznania 1650-1768"
(Historia Poznania 1768-1793) Prawną podstawę do likwidacji jurydyk dała dopiero ustawa Miasta nasze królewskie wolne w państwach Rzeczypospolitej z 1791, która znosiła jurydyki i miasteczka na gruntach nadanych pierwotnie miastu przy zachowaniu powinnośći finansowych względem dotychczasowych właścicieli. Na mocy tego prawa powstała w mieście Komisja Policji Obojga Narodów, która egzekwowała te przepisy. Pod jurysdykcję miasta włączyła ona Chwaliszewo, Śródkę, Ostrówek, Zawady, Rybaki oraz przedmieścia św. Marcina i św. Wojciecha. Wiosną 1792 Komisja Policji wprowadziła też nowy podział administracyjny. Powiększony teren miasta podzielono na trzy cyrkuły i osiem dozorów. Jednak pozostałe jurydyki, które miały zostać włączone do miasta, opierały się. Kolejną próbę podjęła konfederacja targowicka, która ustawą grodzieńską z 1793 zniosła jurydyki, jednak były to zmiany nietrwałe, a ostateczną likwidację przeprowadziły dopiero władze pruskie. ...Wikipedia "Historia Poznania 1768-1793"
(Historia Poznania 1793-1806) W dalszej kolejnosći przperowadzono reformę instytucji miejskich. Zniesiono kolegium dwunastu oraz ławę. Tą ostatnią zastąpił sąd miejski (niem. Stadt Gericht). Sama rada została pozbawiona prawa zgłaszania kandytatów na urzędy miejskie, prawo ich mianowania i odwoływania posiadała natomiast Kamera. Na czele miasta stał prezydent któremu pomagali dwaj radcy oraz kameriusz-skarbnik oraz kilku innych urzędników. Zasadniczo funkcje te miały być dożywotnie. ...Wikipedia "Historia Poznania 1793-1806"
W 966 roku, wraz z chrztem Mieszka I, rozpoczyna się pisana historia Polski. Poznań jest jednym z miejsc, które należy brać pod uwagę jako miejsce tego wydarzenia. Ostatnie badania archeologiczne dowodzą istnienia w Poznaniu palatium, które jest największym znanym świeckim, murowanym budynkiem owych czasów w państwie Polan. Przy nim znajdowała się najprawdopodobniej rotunda, zwana kaplicą Dąbrówki. Dziś obie budowle znajdują się pod Kościołem NMP. W 968 roku Polska otrzymała również biskupa misyjnego. Był nim Jordan, który przybył do kraju Mieszka I wraz z orszakiem Dobrawy. Jako biskup misyjny nie miał formalnie swojej stolicy, jednak w rzeczywistości musiał posiadać swój kościół katedralny i siedzibę. Tytuł biskupa misyjnego sprawiał, że Jordan i jego bezpośredni następcy nie podlegali władzy żadnego z metropolitów, lecz bezpośrednio papieżowi. Badania archeologiczne oraz przekaz Thietmara wskazują, że ową siedzibą stał się Poznań, a głównym kościołem w państwie stała się Katedra św. Piotra na Ostrowie Tumskim. O wysokiej pozycji poznańskiego biskupstwa najlepiej świadczy utrzymanie przez pewien czas niezależności tego ośrodka władzy kościelnej, pomimo ustanowienia w 1000 roku metropolii w Gnieźnie. W poznańskiej katedrze pochowano również pierwszego historycznego władcę – Mieszka I. Siła ośrodka była tak duża, że po śmierci Bolesława Chrobrego Mieszko II również złożył go w katedrze. Ostatnim z pochowanych tu władców był Przemysł II 1296 roku. ...Wikipedia "Historia Poznania 966-1034"
Pierwsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszego Poznania sięgają paleolitu. Około 8900- 8000 roku p.n.e. na terenie miasta pojawiły się wówczas grupy wędrownej ludności reprezentującej zbieracko-łowiecką odmianę płudzką kultury świderskiej. Z tego okresu pochodzą liściaste groty krzemienne. Prawdopodobnie pojawiali się tu również łowcy reniferów, reprezentujący kulturę ahrensburską. ...Wikipedia "Historia Poznania do 966"
Geneza założenia zakonnego leprozorium pod Poznaniem nie jest znana. Jest pewne, że zostało erygowane kanonicznie na początku lub w drugiej połowie wieku XIII. Wtedy to trąd zawleczony przez pielgrzymów i krzyżowców z Ziemi Świętej stał się poważnym problemem także w Polsce. Skąd rycerze Świętego Łazarza przybyli do Poznania tego dokładnie nie wiadomo. Możliwe, że za czasów panowania w Wielkopolsce księcia Henryka Brodatego ( 1234- 1238) lub jego syna księcia Henryka Pobożnego ( 1238- 1241) przybyli z którejś placówki na Śląsku. Możliwe, że pojawili się najpierw na Ziemi Lubuskiej zdobytej w latach 1224/25- 1229 roku przez świętego Ludwika IV, Landgrafa Turyngii i Hrabiego Saksonii – brata przyszłego wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego Konrada i męża świętej Elżbiety Węgierskiej (siostrzenicy świętej Jadwigi Śląskiej) protektorki Zakonu Św. Łazarza, która sprowadziła lazarytów z Węgier do Turyngii – i następnie rozprzestrzenili się w Wielkopolsce. Najbardziej przekonującym jest jednak okres powstania zakonnego lazaretu po roku 1244 za rządów księcia Przemysła I ( 1241- 1257), który w 1253 przeniósł Poznań z prawego, na wyższy, lewy brzeg Warty, lokując go na prawie magdeburskim. Jest też prawdopodobne, że szpitalnicy Świętego Łazarza przybyli do stolicy księstwa za wstawiennictwem joannitów, których przytułek działał tam od 1187 roku. To oni w obliczu nowej epidemii mogli pomóc w zorganizowaniu profesjonalnej – jak na tamte czasy – placówki leczniczej znanych im z Jerozolimy lazarytów. ...Wikipedia "Leprozorium św. Łazarza w Poznaniu"
Oblężenie Poznania - w roku 1146 rozgorzała na wojna między Władysławem Wygnańcem a jego dwoma najstarszymi braćmi Bolesławem Kędzierzawym i Mieszkiem III. Po początkowych sukcesach senior obległ braci w Poznaniu. Mimo dużej przewagi nie potrafił jednak złamać obrony grodu, a odsiecz dla Poznania z głębi kraju (ideologicznie wsparta przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba ze Żnina, który rzucił na Władysława klątwę) pomogła juniorom odnieść zwycięstwo, a w efekcie wygnać starszego brata z Polski. ...Wikipedia "Oblężenie Poznania (1146)"
Powszechna Wystawa Krajowa (PeWuKa) - impreza wystawiennicza trwająca w dniach 16 maja - 30 września 1929 w Poznaniu. Zorganizowano ją z okazji dziesięciolecia odzyskania niepodległości aby zaprezentować dorobek odrodzonego państwa. Protektorat nad PeWuKą objął Ignacy Mościcki a na czele Komitetu Honorowego stanął Józef Piłsudski. ...Wikipedia "Powszechna Wystawa Krajowa"
Poznański Czerwiec 1956, (Czerwiec 56) - pierwszy w PRL strajk generalny i demonstracje uliczne w Poznaniu rozpoczęte 28 czerwca 1956. ...Wikipedia "Poznański Czerwiec 56"
This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the Wikipedia . Direct links to the original articles are in the text.
If you use exact copy or modified of this article you should preserve above paragraph and put also : It uses material from
the Shortopedia article about "Historia Poznania".
| MAIN PAGE | MAIN INDEX | CONTACT US |