Geomorfologia

Barchan, wydma sierpowata - rodzaj ruchomej wydmy o półksiężycowatym kształcie i ramionach wysuniętych zgodnie z kierunkiem wiatru (w stronę zawietrzną), charakterystyczny dla pustyń piaszczystych, pozbawionych roślinności. Gdy kilka barchanów połączy się, powstaje wydma wałowa. Wąskie ramiona przemieszczają się szybciej niż część centralna wydmy. Barchany często łączą się ze sobą, tworząc długie piaszczyste wały, które noszą nazwę wydm wałowych. Ciągną się one nie raz setki kilometrów. Typowe barchany są niskie i mają do 15 m wysokości. ...Wikipedia "Barchan (wydma)"

Bolson - forma ukształtowania powierzchni ziemi: rozległa, bezodpływowa kotlina w strefie śródgórskiej, w warunkach klimatu suchego, pochodzenia tektonicznego lub denudacyjno-tektonicznego. Wypełniają ją aluwia ( pyły, iły, piaski, żwiry), pochodzące z niszczenia otaczających bolson gór. W związku z tym, że w klimacie suchym ma miejsce bardzo intensywne wietrzenie mechaniczne, u podnóży gór gromadzą się duże ilości materiału zwietrzelinowego, który później transportowany jest przez cieki okresowe i osadzany u wylotu ich dolin w postaci licznych rozległych stożków napływowych. Tworzą one równinę lekko nachyloną w stronę środka bolsonu, zwaną bajada. W centralnej części bolsonu występuje zazwyczaj tzw. playa, wypełniona nieprzepuszczalnymi osadami, a w jej obrębie bezodpływowe słone jezioro lub bagnisko. ...Wikipedia "Bolson"

Bruzda lodowcowa - forma rzeźby terenu zwiazana z erozyjnym działaniem lodowców. Powstaje w wyniku nacinania (rysowania) powierzchni skalnej przez niesione w obrębie lodu okruchy skalne. Występuje na terenach polodowcowych. Bruzdy mają głębokość od 1 co do 0,5 m. W swej formie podobne do rys lodowcowych. ...Wikipedia "Bruzda lodowcowa"

Bugier mrozowy, bugor, palsa - rodzaj niewielkiego, kopulastego pagóra mrozowego, występującego na obszarach tundrowych. Zbudowany jest z jądra mineralnego (mułowego), mineralno-lodowego lub lodowego, powstającego w wyniku zamarzania gruntu zimą i zasysania wody z niezamarzniętej warstwy gruntu; oraz z pokrywy torfowej, izolującej jądro, co umożliwia długotrwałe, nieprzerwane istnienie bugra na terenach pozbawionych wieloletniej zmarzliny. ...Wikipedia "Bugier mrozowy"

Czoło lodowca - ta część lodowca która dzięki warunkom fizycznym (brak przeszkód) posuwa się naprzód. Czoło lodowca porusza się naprzód gdy dostawa lodu do lodowca jest większa niż topnienie. Gdy utrzymuje się w tym samym położeniu przez dłuższy czas, topnienie jest równe dostawie, mówimy że stagnuje. Gdy jest większe niż dostawa, czoło lodowca cofa się lub też czołowa część lodowca rozpada sie na płaty martwego lodu ( deglacjacja). ...Wikipedia "Czoło lodowca"

Debrza - forma ukształtowania powierzchni ziemi: wąska, płytka, V-kształtna dolina sucha o znacznym i niewyrównanym spadku. Powstaje zazwyczaj na stromym zboczu w obrębie mało spoistego podłoża w wyniku erozyjnej działalności wód okresowych i spełzywania zboczy. W dalszym etapie rozwoju, w wyniku zasypywania osadami, a więc wypłycania, debrza może przechodzić w dolinę wciosową, parów lub wądół. ...Wikipedia "Debrza"

Deflacja – zwiewanie przez wiatr piasku bądź pyłu. Występuje głównie na pustyniach, wybrzeżach mórz i przedpolach lodowców. Powoduje stopniowe obniżanie się obszaru. Tworzy charakterystyczne formy, np. misy deflacyjne. ...Wikipedia "Deflacja (geomorfologia)"

Connect with shortopedia.

Deglacjacja, cofanie się lodowca - proces polegajacy na stopniowym zaniku lub zmniejszaniu się powierzchni lodowca i odsłanianiu się zlodowaconego terenu, głównie wskutek zmian klimatu. ...Wikipedia "Deglacjacja"

(Denudacja) Degradacja - zespół czynników prowadzących do zrównania terenu poprzez transport materiału skalnego w dół (z zasady do oceanu). Składają się na nią: erozja, wietrzenie, ruchy masowe (np. lawiny, spływy błotne). Średnia prędkość "zdzierania kontynentów" wynosi około 6 mm/1000 lat. Po odciążeniu terenu przez denudację zwykle następują ruchy tektoniczne, które wynoszą obniżony teren. ...Wikipedia "Denudacja"

Depresja - obszar lądu położony poniżej poziomu morza. Depresje zalane przez wody jeziora nazywane są kryptodepresjami. Przykładem kryptodepresji jest jezioro Bajkał. ...Wikipedia "Depresja (geografia)"

Dno doliny – spłaszczenie w najniższym punkcie wziętym z poprzecznego przekroju doliny. ...Wikipedia "Dno doliny"

Dolina - wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie i wyraźnie wykształconym dnie, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek lub lodowców. ...Wikipedia "Dolina"

Dolina lodowcowa: ...Wikipedia "Dolina lodowcowa"

Dolina przegłębiona - dolina rzeczna pogłębiona przez lodowiec dolinny. ...Wikipedia "Dolina przegłębiona"

Dolina U-kształtna to dolina przekształcona przez działalność lodowca. Profil takiej doliny przypomina literę "U": dno jest płaskie i szerokie, a zbocza bardzo strome, nierzadko nawet pionowe. Jest to element charakterystyczny dla obszarów wysokogórskich. ...Wikipedia "Dolina U-kształtna"

Dolina V-kształtna - typ doliny, której przekrój poprzeczny zbliżony jest kształtem do litery V. Charakteryzuje się ona stromymi zboczami, pokrytymi drobnym materiałem skalnym - zwietrzeliną oraz wąskim dnem, w którym płynie ciek wodny. Doliny te występują głównie na obszarach górskich - w górnych biegach rzek. Powstają wskutek erozji dennej: woda niosąca ze sobą materiał skalny uderza nim o dno nieustannie je pogłębiając. Potok usuwa powstałe cząstki skalne transportując je w dół swojego biegu, dlatego, wraz z upływem czasu, dolina staje się coraz grubsza i szersza. ...Wikipedia "Dolina V-kształtna"

Dolina zawieszona, dolina wisząca: ...Wikipedia "Dolina zawieszona"

Drumlin – forma ukształtowania powierzchni ziemi pochodzenia glacjalnego. Jest to niskie, owalne wzgórze (długość do około 1 km, wysokość 5 – 60 m) o podłużnym, asymetrycznym profilu (stromszy stok występuje od strony, z której nasuwał się lądolód). ...Wikipedia "Drumlin"

Dział wód (dział wodny, wododział) - linia w terenie oddzielająca dorzecza dwóch rzek, w ten sposób, że wody spadające po jednej stronie tej linii spływają do jednej rzeki, a po drugiej stronie - do tej drugiej rzeki. ...Wikipedia "Dział wód"

Erozja - naturalne zjawisko mechanicznego niszczenia powierzchni skorupy ziemskiej - zarówno skał jak i gleb, poprzez różne czynniki zewnętrzne, oraz towarzyszące temu zjawisku przenoszenie produktów erozji. ...Wikipedia "Erozja"

Działa przede wszystkim w górnym biegu rzeki, gdzie spadek jest duży i wody mogą transportować duże ilości materiału skalnego. Prowadzi ona do pogłębienia koryta rzecznego i doliny rzecznej. Erozja denna odbywa się przede wszystkim przez tarcie o dno koryta głazami wleczonymi po nim ( abrazja rzeczna). ...Wikipedia "Erozja denna"

Fiard - płytka zatoka morska powstała przez zalanie doliny polodowcowej na obszarze nizinnym. Fiardy powszechnie występują na południowych wybrzeżach Szwecji. ...Wikipedia "Fiard"

Field - rozległy płaskowyż, powstały w wyniku trwających setki milionów lat procesów denudacyjnych, które zniszczyły pierwotną rzeźbę i zrównały powierzchnię terenu. Na powierzchni zrównania rozwinęła się czasza lodowca typu norweskiego. Fieldy opadają stromo do fiordów. ...Wikipedia "Field"

Formy ukształtowania terenu możemy podzielić na: ...Wikipedia "Formy terenu"

Geomorfologia - nauka o rzeźbie powierzchni Ziemi. Zajmuje się opisem i pomiarem (morfometria), rozwojem, rozmieszczeniem oraz genezą form powierzchni Ziemi. ...Wikipedia "Geomorfologia"

This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the Wikipedia . Direct links to the original articles are in the text.
If you use exact copy or modified of this article you should preserve above paragraph and put also : It uses material from the Shortopedia article about "Geomorfologia".

MAIN PAGE MAIN INDEX CONTACT US