Fortyfikacje

Ambrazura ( fr. embrasure) - otwór strzelniczy, przez który wystawia się lufę karabinu lub działa podczas prowadzenia ognia. Termin ten stosuje się w odniesieniu do fortyfikacji lądowych, oraz uzbrojonych jednostek pływających. ...Wikipedia "Ambrazura"

Anguł - odmiana bastionu, budowany głównie we włoskich fortyfikacjach obronnych XVI i XVII wieku. ...Wikipedia "Anguł"

Arsenał ( wł. arsenale, fr. arsenal) - zespół budynków lub budynek o cechach obronnych, w którym przechowywano broń oraz sprzęt wojenny (zbrojownia). Arsenały posiadały także warsztaty, w których naprawiani i wytwarzano broń ręczną oraz odlewano działa (w ludwisarniami). W Polsce nazwa arsenał przyjęła się w XVIII wieku. Wcześniej używano nazwy cekhauz (od niem. das Zeughaus - zbrojownia). Istniały arsenały prywatne, magnackie oraz koronne. Dowódcą arsenału byli tzw. cejgwarci. Najbardziej znanym budynkiem tego typu w Polsce jest Wielka Zbrojownia w Gdańsku. ...Wikipedia "Arsenał"

Barbakan - budowla obronna, służąca do zwiększenia ochrony bramy. Składał się z osłoniętego przejścia (tzw. szyi), która łączyła mur obronny z np.: basztą, wieżą, basteją, rondelą, tarasem, bastionem lub rawelinem. Barbakan rozpowszechnił się w średniowieczu i w różnych formach przetrwał do połowy XVIII w. ...Wikipedia "Barbakan"

thumb|[[Barbakan w Krakowie]] thumb|right|Barbakan zimą Barbakan zwany jest też Rondlem. Jest najbardziej na północ wysuniętą częścią fortyfikacji miejskich Krakowa, wzniesioną w latach 1498 - 1499. Stanowi on wycinek koła o średnicy wewnętrznej 24,40 m, a grubość murów sięga powyżej 3 m. Jest to gotycka budowla z siedmioma wieżyczkami. Dawniej był połączony z Bramą Floriańską długą szyją i jego głównym zadaniem była jej obrona. ...Wikipedia "Barbakan w Krakowie"

Barbakan warszawski – budowla obronna, wzniesiona około 1548 w pasie warszawskich murów obronnych na przejściu ze Starego do Nowego Miasta. ...Wikipedia "Barbakan w Warszawie"

Barykada ( fr. barricade) – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości szlak komunikacyjny, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jej bezpośrednie obejście, zbudowana z materiałów dostępnych na miejscu. ...Wikipedia "Barykada"

Basteja – budowla fortyfikacyjna, murowane lub ziemne umocnienie w formie niskiej, przysadzistej baszty obronnej. Zbudowana na planie koła lub podkowy, wysunięta przed mur obronny, była stanowiskiem ogniowym artylerii, blokującym dostęp do kurtyny. Basteja była formą pośrednią pomiędzy basztą a bastionem. Pojawiła się we Włoszech w XV wieku, stosowana do XVI wieku. ...Wikipedia "Basteja"

Bastion (beluarda) – w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym podstawowy element umocnień wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Występuje w twierdzach na planie trójkąta, romboidu, pięcioboku o otwartej postawie. Dwa najbardziej wysunięte boki tworzyły narożnik zwany węgieł. Boki stykały się pod kątem (zwykle zawartym pomiędzy 60o a 120o). Bastiony połączone były kurtynami. Część bastionu od strony nieprzyjaciela nazywano czołem, boczne części to tzw. barki. Podstawa pięcioboku (od wewnętrznej strony twierdzy) nazywana była szyją. Fortyfikacje tego typu pojawiły się we Włoszech w XVI wieku. W XVII wieku barki przy szyi bastionu zostały cofnięte, a czoło ich zostało zaokrąglone i umocnione (tzw. orylonem). Bastiony nisko położone budowano jako pełne i zaopatrywano w nadszaniec ( kawaler), co umożliwiało obserwację i obstrzał. Bastiony stanowiły główny punkt obrony całego wieloboku fortecznego. Na ich szczycie (na barkach) lub wewnątrz (w kazamatach) ustawiano działa służące do ostrzału przedpola oraz wzdłuż kurtyn i fos. ...Wikipedia "Bastion"

Baszta to budowla obronna, element średniowiecznego muru obronnego w postaci wieży, zwykle częściowo wysuniętej przed jego lico. Baszty mogły być zbudowane na planie koła, prostokąta, wieloboku. Stanowiły miejsce, skąd możliwa była obrona odcinków muru między nimi. Były zazwyczaj zwieńczone blankami z hurdycjami lub machikułami. Baszty jako element obronny straciły rolę po wynalezieniu broni palnej i zostały zastąpione bastejami i bastionami. ...Wikipedia "Baszta"

Beluard – element fortyfikacji - obszerna baszta albo mały bastion. ...Wikipedia "Beluard"

W fortyfikacji beluarda to pierwotnie obszerna baszta. W XVI wieku w fortyfikacjach o narysie bastionowym, niewielki, mało rozwiniety bastion. ...Wikipedia "Beluarda"

Berma to w fortyfikacjach ziemnych uskok umożliwiający zsypywanie się odspojonej przy ostrzale ziemi do fosy. ...Wikipedia "Berma"

Biskupia Górka to drugie obok Grodziska miejsce, z którego z upodobaniem przez wieki portretowano miasto. Ze względów strategicznych miejsce to było ufortyfikowane już w XVI stuleciu. W następnym wieku zbudowano tzw. dzieło koronowe, czyli zespół trzech ziemnych bastionów (Zbawiciela, Pośredni i Ostroróg). Choć mocno porośnięte drzewami i przez to mało widoczne, zachowały się one do dzisiaj. Murowana reduta koszarowa została wzniesiona przez Prusów w I połowie XIX w. ( Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna zaadaptowała ją na swą siedzibę). Krótko przed II wojną światową na terenie rekreacyjno-sportowym zbudowano surową, monumentalną bryłę schroniska młodzieżowego, która stała się dominantą Biskupiej Górki. ...Wikipedia "Biskupia Górka"

shortopedia - now!

Blanki (krenelaż) jest to element architektoniczny w postaci zwieńczenia murów obronnych i baszt tzw. zębami, pomiędzy którymi znajduje się wolna przestrzeń; miało to ułatwić obronę w czasie oblężenia - mianowicie w prześwitach pomiędzy zębami byli rozlokowani łucznicy. ...Wikipedia "Blanki"

Blokhauz ( niem. Blockhaus ; Block-blokada; Haus - dom) - wojskowy ufortyfikowany budynek, schron bojowy ze strzelnicami, służący do samodzielnej obrony z kilku stron. ...Wikipedia "Blokhauz"

Bunkier ( niem. Bunker) ...Wikipedia "Bunkier"

Castra Romana – warowny obóz rzymski, kwadratowy lub prostokątny, otoczony murem, wałem lub palisadą, z czterema bramami. Wewnątrz budowano plac ( forum) oraz ulice, przy których stawiano namioty legionistów. Przy forum znajdował się ołtarz ofiarny, mównica oraz namioty dowódcy i oficerów. Pozostałości po castra Romana dały początek takim miastom, jak Kolonia, Wiedeń, Paryż, czy Reims. ...Wikipedia "Castra Romana"

Chodnik minowy (chodnik minerski) - chodnik wykonywany przez oblegających w celu zniszczenia umocnień i fortyfikacji oblężonych. Znieszczenie dokonywane było przez detonację materiałów wybuchowych w komorze minowej lub wypalenie konstrukcji drewnianej i doprowadzenie do zawału ziemi. Obrońcy w celu unieszkodliwienia chodników minerskich wykonywali chodnik przeciwminowy. ...Wikipedia "Chodnik minowy"

Chodnik przeciwminowy - chodnik minowy wykonywany przez obrońców w celu wykrycia i zniszczenia chodników minowych wykonywanych przez oblegających. ...Wikipedia "Chodnik przeciwminowy"

Cytadela - umocnienia wewnątrz fortyfikacji lub twierdza dominująca nad miastem lub prowincją. W cytadeli umieszczano koszary, magazyny, czasem więzienie. Jej zadaniem była ochrona mieszkańców w przypadku najazdu wroga. W krajach podbitych cytadele budowano w celu utrzymania w posłuszeństwie mieszkańców. Określenie było też stosowane w odniesieniu do najstarszej części fortu. ...Wikipedia "Cytadela"

Cytadela Warszawska – (oryginalnie: Cytadela Aleksadrowska) twierdza rosyjska zbudowana na rozkaz cara Mikołaja I Romanowa w Warszawie, po upadku powstania listopadowego, z zamysłem kontroli nad miastem, będącym ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Pełniła także rolę ciężkiego więzienia (X Pawilon) oraz miejsca straceń działaczy narodowych i rewolucjonistów. ...Wikipedia "Cytadela warszawska"

Czoło - część obiektu fortyfikacyjnego skierowana w stronę przewidywanego ataku nieprzyjaciela (w stronę przedpola). ...Wikipedia "Czoło (fortyfikacje)"

Dzieło fortyfikacyjne - w dawnych fortyfikacjach pojedyncza budowla lub zespół budowli fortyfikacyjnych. Wznoszono je przed obwodem obronnym o narysie bastionowym lub poligonalnym. ...Wikipedia "Dzieło fortyfikacyjne"

Dzieło koronowe, korona dzieła obronnego - w dawnych fortyfikacjach budowla obronna wzniesiona przed narysem bastionowym, złożona z bastionu i dwóch półbastionów usytuowanych na jego skrzydłach, połączonych ze sobą kurtynami. Sposób fortyfikacji miast rozpowszechniony w okresie od XVI wieku do XVII wieku przez holenderskich inżynierów wojskowych. ...Wikipedia "Dzieło koronowe"

Next page 

This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the Wikipedia . Direct links to the original articles are in the text.
If you use exact copy or modified of this article you should preserve above paragraph and put also : It uses material from the Shortopedia article about "Fortyfikacje".
MAIN PAGE MAIN INDEX CONTACT US