Fonetyka i fonologia

Alofon (czasem używana nazwa allofon) - realizacja fonemu zawierająca oprócz cech fonologicznie relewantnych również szereg cech nierelewantnych w zależności od pozycji głoski (w stosunku do innych) i mówiącego. ...Wikipedia "Alofon"

Aparat mowy to narządy biorące udział w tworzeniu dźwięków ludzkiej mowy. Narządy te stanowią część układu oddechowego i jako takie nie są specyficzne tylko dla człowieka. Budowa narządów, które uczestniczą w tworzeniu dźwięków, jest u innych naczelnych bardzo podobna i nie wyjaśnia sama w sobie zjawiska wykształcenia się mowy u człowieka. ...Wikipedia "Aparat mowy"

Archifonem - fonem zawierający zbiór tych cech fonologicznych, które są wspólne parze fonemów opozycji prywatywnej. Archifonem pojawia się w pozycji neutralizacyjnej tj. takiej, w której dana opozycja zanika. ...Wikipedia "Archifonem"

(Artykulacja (fonetyka)) Przez artykulację rozumie się w fonetyce proces kształtowanie dźwięków mowy ludzkiej, odbywający się w części aparatu mowy obejmującą jamy ponadkrtaniowe, tzw. nasadę. ...Wikipedia "Artykulacja (fonetyka)"

Cecha fonologiczna relewantna (inaczej cecha dystynktywna, kontrastywna, diakrytyczna lub istotna) to właściwość fonemu, której zmiana powoduje zmianę znaczenia wyrazów, w których ów fonem został użyty. ...Wikipedia "Cecha fonologiczna relewantna"

Diafon to przejście pomiędzy fonemami. ...Wikipedia "Diafon"

Dźwięczność (fonacja) to jedna z fonologicznie relewantnych cech fonemu, charakteryzująca się wymuszeniem drgania strun głosowych podczas produkcji dźwięku. ...Wikipedia "Dźwięczność"

This text is made on http://pl.shortopedia.com

Faryngalizacja (od grec. pharynx - ‘gardło’) to proces koartykulacyjny, polegający na utworzeniu podczas artykulacji dźwięku dodatkowego przewężania pomiędzy korzeniem języka a tylną ścianą gardła. Określenie to sygnalizuje równocześnie, że podstawowe miejsce artykulacji jest inne. Faryngalizacja nadaje spółgłosce dodatkowej barwy samogłoski . W transkrypcji IPA dźwięki faryngalizowne oznaczane są symbolem np. . ...Wikipedia "Faryngalizacja"

Fizjologia mowy jest działem fonetyki. Zajmuje się badaniem ruchów mięśni biorących udział w artykułowaniu głosek mowy oraz badaniem współzależności tych ruchów. ...Wikipedia "Fizjologia mowy"

Fonem to najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka. ...Wikipedia "Fonem"

Fonetyka (dawniej: "głosownia") - jeden z działów lingwistyki zajmujący się badaniem dźwięków mowy ludzkiej (zwanych głoskami) od strony ich artykulacji (tj. sposobu wytwarzania za pomocą narządów mowy; to tzw. fonetyka artykulacyjna), ich cech fizycznych (dokładniej: akustycznych - fonetyka akustyczna) ich odbierania (fonetyka audytywna), reakcji, jakie owe głoski wywołują w psychice człowieka (psychofonetyka). ...Wikipedia "Fonetyka"

Fonologia to nauka o systemach dźwiękowych języków. Stanowi jeden z działów językoznawstwa (lingwistyki) (podawane jako synonimiczne nazwy: fonemika, fonematyka, odnoszą się tylko do jednej z teorii fonologicznych i nie mogą być traktowane jako zamiennik nazwy "fonologia"). ...Wikipedia "Fonologia"

Głoska to najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych. Każda głoska jest fizyczną realizacją jakiegoś fonemu. ...Wikipedia "Głoska"

Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne ( ang. International Phonetic Association – IPA, fr. L'Association Phonétique Internationale; początkowo Dhi Fonètik Tîcerz' Asóciécon) – stowarzyszenie powstałe w 1886 roku w Paryżu, z inicjatywy grupy nauczycieli języków z Wielkiej Brytanii, Francji, Danii oraz Niemiec. Jego celem jest szerzenie wiedzy na temat fonetyki jako dyscypliny naukowej oraz promowanie róznych praktycznych zastosowań tej nauki. W tym celu Towarzystwo opracowało i propaguje Międzynarodowy Alfabet Fonetyczny. ...Wikipedia "International Phonetic Association"

Jer to głoska tworząca sylabę ...Wikipedia "Jer (głoska)"

Międzynarodowy alfabet fonetyczny ( ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny używany przez językoznawców do dokładnego zapisywania wszystkich dźwięków, jakie ludzki aparat mowy jest w stanie wyartykułować. Składają się na niego symbole fonemów (około 100), symbole niealfabetyczne (np. dwukropek używany do zaznaczenia długości dźwięku) oraz ok. 30 znaków diakrytycznych, za pomocą których można oznaczyć alofony (warianty) każdego z fonemów. ...Wikipedia "Międzynarodowy alfabet fonetyczny"

Miejscem artykulacji nazywamy nieruchomy narząd mowy, przy którym dochodzi do największego zbliżenia lub zwarcia w czasie artykulacji spółgłoski. Sposób, miejsce i narząd artykulacji determinują ukształtowanie kanału głosowego i decydują o barwie dzwięku. ...Wikipedia "Miejsce artykulacji"

Mikrofonem – segment sygnału mowy o stałej długości czasowej, używany w procesach analizy mowy. Ze względu na właściwości sygnału mowy, jego długość wynosi 20-40 ms. ...Wikipedia "Mikrofonem"

Mora ( łac.) - podstawowa jednostka iloczasowa w języku łacińskim, równa długości jednej samogłoski krótkiej. Obiektywnie mora zbliżona jest czasem trwania do nuty zwanej ósemką. ...Wikipedia "Mora (fonetyka łacińska)"

Morfem zerowy to morfem któremu odpowiada pusty ciąg fonemów. ...Wikipedia "Morfem zerowy"

Narządem artykulacji nazywamy (relatywnie) ruchomy narząd mowy, który w trakcie artykulacji spółgłoski zbliża się lub zwiera z narządem nieruchomym ( miejscem artykulacji). ...Wikipedia "Narząd artykulacji"

Przegłos lechicki – proces polegający na osłabieniu samogłosek przednich przez palatalizację spółgłosek. Miał miejsce w wieku IX i X, zakończony w wieku XIII (według chronologii bezwzględnej), chronologia względna, oparta na rekonstrukcji sytuuje go około X wieku. Istota przegłosu polega na stwardnieniu (dyspalatalizacji) samogłosek przednich, za jego zasięgiem znalazły się samogłoski wysokie. ...Wikipedia "Przegłos lechicki"

Retrofleksja (z łac. retrō ‘wstecz’ i flexio ‘zginanie’ o czasownika flectere ‘zgiąć’) to rodzaj artykulacji spółgłosek (też samogłosek). Retrofleksja polega na wygięcie przodu języka ku górze i zbliżeniu (ew. zwarciu) jego koniuszka w okolicy zadziąsłowej ( postalweolarno- prepalatalnej), co zasadniczo odróżnia ten typ artykulacji od pozostałych spółgłosek zadziąsłowych i podniebiennych o artykulacji laminalnej. ...Wikipedia "Retrofleksja (fonetyka)"

Skracanie samogłoski przed samogłoską - łac. vocalis ante vocalem corripitur - prawo fonetyki łacińskiej, na którego mocy samogłoska długa ulega automatycznemu skróceniu, jeśli znajdzie się w pozycji przed inną samogłoską. ...Wikipedia "Skracanie samogłoski przed samogłoską"

Skrócenie '-o' wygłosowego jest to zjawisko fonetyczne występujące w łacinie. Polega to na tym, że ostatnia sylaba wyrazów zakończonych na '-o' długie zaczyna od połowy I wieku n.e. ulegać irracjonalnemu skróceniu. Objawia się to tym, że w poezji staje się obojętna co do długości, podczas gdy w prozie i języku mówionym jest krótka. ...Wikipedia "Skrócenie '-o' wygłosowego"

Tell your friends about shortopedia

This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the Wikipedia . Direct links to the original articles are in the text.
If you use exact copy or modified of this article you should preserve above paragraph and put also : It uses material from the Shortopedia article about "Fonetyka i fonologia".

MAIN PAGE MAIN INDEX CONTACT US