Filozofia

a posteriori (łac.) - w filozofii - termin będący przeciwieństwem dla: a priori, i oznaczający tyle, co: "po fakcie" tudzież "w następstwie faktu". Odnosi się on do poznania powstałego na doświadczeniu - rozumowania o czymś drogą indukcji ("od szczegółu do ogółu"), wskutek percepcji jakiegoś faktu. ...Wikipedia "A posteriori"

a priori - wyrażenie łacińskie, które nabrało powszechnego znaczenia, na określenie tego, co pierwotne, uprzednie lub wcześniejsze i nie podlegające dowodzeniu - stało się antonimem określenia a posteriori dla tego, co wtórne. Jest to w pewnym sensie równoważne określeniu założenie. ...Wikipedia "A priori"

Absolut - pojęcie oznaczające byt doskonały, najwyższy, pełny, niezależny, nieuwarunkowany, bezwzględny. Występuje w wielu filozofiach idealistycznych. Absolut może być traktowany jako filozoficzny odpowiednik pojęcia Boga, pozbawionego jednak przymiotów osobowych, choć w niektórych systemach pojęcia Boga i absolutu są właściwie równoważne. Jako termin filozoficzny, absolut został wprowadzony przez Schellinga i Hegla, choć doszukiwać się można go również w systemach wcześniejszych, zwłaszcza w panteizmie Spinozy i oświeceniowym deizmie. ...Wikipedia "Absolut"

Absolutyzacja - traktowanie czegoś jako rzeczy absolutnej, niezmiennej, stałej, bezwzględnej. ...Wikipedia "Absolutyzacja"

Absolutyzm poznawczy w filozofii, przeciwnie do relatywizmu, twierdzi że istnieje prawda absolutna tzn., że prawda jest jedna i obowiązuje wszystkich, niezależnie od tego, czy ktoś potrafi w danej chwili do niej dotrzeć czy nie. ...Wikipedia "Absolutyzm (filozofia)"

Absolutyzm moralny to pogląd, że istnieje pewien system wartości, który jest "lepszy" od wszystkich innych systemów, i że wszyscy ludzie powinni się do niego stosować. ...Wikipedia "Absolutyzm moralny"

Abstrakcja to proces tworzenia pojęć, w którym wychodząc od rzeczy jednostkowych (najczęściej konkretnych) dochodzimy do pojęcia bardziej ogólnego poprzez konstatowanie tego, co dla tych rzeczy wspólne (zazwyczaj własności). Ostatecznie drogą tego procesu dochodzimy do pojęć najuboższych w treść, ale o najszerszym zakresie, takich jak rzecz, przedmiot, substancja czy Byt. Św. Tomasz z Akwinu za pomocą pojęcia abstrakcji daje swoje rozstrzygnięcie sporu o uniwersalia, głosząc, że abstrahentium non est mendacium (abstrahowanie nie jest kłamstwem). Pomimo możliwości tego rodzaju umiarkowanych rozwiązań wielu sądzi (zob. nominalizm, empiryzm), że brak ograniczenia w przeprowadzaniu abstrakcji może prowadzić do pozytywnych wniosków co do istnienia jakiejś rzeczywistości nieempirycznej. ...Wikipedia "Abstrakcja (filozofia)" Can you feel it? http://pl.shortopedia.com.

Przez Absurd ( łac. obs ordine - poza porządkiem) rozumie się przekonania absurdalne i ich zastosowania. ...Wikipedia "Absurd (zwrot)"

Adiafora (z gr. adiaphoros - 'obojętny') - w filozofii terminem tym okresla się kwestię, sprawę lub rzecz moralnie obojętną. Natomiast w religii adiafora to obrządek, zwyczaj, ceremoniał, który jest dopuszczalny, ale nie nakazany. ...Wikipedia "Adiafora"

Adwajta (sanskr. अद्वैत वेदान्त - advaita vedanta, niedwoistość) - w filozofii indyjskiej - monistyczny kierunek wedanty, w którym to niczym innym jak mają jest rzeczywistość fizykalna, postrzegana przez świadome byty indywidualne ( atmany). Te z kolei tożsame są świadomemu bytowi uniwersalnemu ( brahmanowi), o czym mają możliwość stopniowego przekonania się drogą wiedzy (empiryczne odkrywanie prawdy w ciągach życia). W ten sposób - paradoksalnie - następuje rozszerzanie się jaźni: od efemerycznej wielości do wiecznej jedności. Twórcą tej doktryny jest Śankara. ...Wikipedia "Adwajta"

Afazja, nieorzekanie - pojęcie występujące w filozofii starożytnych sceptyków oznaczające zaprzestanie komunikowania sądów po zawieszeniu wydawania wszystkich sądów. ...Wikipedia "Afazja (filozofia)"

Agape (z gr. agape - dosłownie miłość) w początkach chrześcijaństwa była to wspólna uczta o charakterze religijnym. Celem agape było podkreślenie jedności wyznawców i podtrzymywanie ich trwania w wierze. ...Wikipedia "Agape"

Agnostycyzm to pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia Boga, ale nie ma też możliwości dowiedzenia, że Boga nie ma (gr. αγνοστος ágnōstos = nieznany, niepoznawalny). Agnostycyzm przybiera różne formy. ...Wikipedia "Agnostycyzm"

Akademia Florencka - szkoła filozoficzna założona 1459 we Florencji przez Cosima de Medici, głosząca filozofię platońską interpretowaną w duchu renesansowym i odnawiająca tradycje Akademii Platońskiej. Głównym przedstawicielem szkoły był Marsilio Ficino; istniała do 1521. ...Wikipedia "Akademia Florencka"

It's my shortopedia!

Aksjologia ...Wikipedia "Aksjologia"

Aksjomat (inaczej postulat, pewnik, gr. [aksíoma] — godność, poważanie, wartość) - dowolna wypowiedź o pojęciu pierwotnym teorii sformalizowanej. Wypowiedź ta z formalnego punktu widzenia nie musi być "oczywiście prawdziwa", nie musi też odbijać jakiejkolwiek "rzeczywistości". Krótko mówiąc, jest to całkowicie dowolne zdanie - byle niesprzeczne wewnętrznie i poprawnie zbudowane (to znaczy zgodnie z regułami gramatyki obowiązującej w danej teorii). ...Wikipedia "Aksjomat"

Akt mowy (od łac. actus – czyn) wypowiedzenie skierowane przez nadawcę do odbiorcy, którego celem jest przekazanie komunikatu za pomocą systemu znaków językowych. ...Wikipedia "Akt mowy"

Aktywizm - w filozofii teoria zakładająca brak istnienia trwałych bytów, lub nawet zaprzeczająca realności istnienia jakichkolwiek bytów. Teorie aktywistyczne zakładają, że wszystko się tylko cały czas staje i nie ma niczego niezmiennego. ...Wikipedia "Aktywizm"

Aletheia - czasopismo o profilu filozoficznym, wydawane w Warszawie w latach 1987- 1990 przez opozycję demokratyczną, ukazujące się poza zasięgiem cenzury. Redaktorem naczelnym był Cezary Wodziński. ...Wikipedia "Aletheia"

Altruizm jest to zachowanie w obrębie danego gatunku w wyniku którego osobnik tak się zachowujący ponosi pewne koszty wobec innego, który z kolei zyskuje. Jest to jedno z typowych zachowań zwierzęcych zwiększających ich łączną wartość przystosowawczą. ...Wikipedia "Altruizm"

Altruizm krewniaczy - zaproponowana przez W. Hamiltona koncepcja wyjaśniająca zjawisko altruizmu ...Wikipedia "Altruizm krewniaczy" Please tell your friends about pl.shortopedia.com

Polega na dokonywaniu aktów altruizmu w sytuacjach, w których prawdopodobieństwo odwzajemnienia pomocy (przez obiekt) i prawdopodobieństwo potrzeby pomocy w przyszłości jest jak największe. ...Wikipedia "Altruizm odwzajemniony"

Anarchia ( gr. án - nie, arché - władza; ánarché - bezrząd) to taka forma struktury społeczno- politycznej w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy. Jednocześnie każdy członek społeczeństwa opartego o anarchię żyje tak, by nie naruszać praw innych ludzi. ...Wikipedia "Anarchia"

Anatelizm to stanowisko teoretyczne zaproponowane przez Andrzeja L. Zachariasza w książce Poznanie teoretyczne. Jego konstytucja i status i rozwijane w dalszych jego pracach. Termin wywodzi się od greckich słów ανο (w górę) oraz τελος (cel) i jest zamiennie używany z określeniem "myślenie transgresywne" (od łac. transgressio - przekraczanie, przechodzenie, przejście). ...Wikipedia "Anatelizm"

Antropocentryzm - pogląd filozoficzny i religijny, zakładający że "człowiek jest miarą wszech rzeczy". ...Wikipedia "Antropocentryzm"

This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the Wikipedia . Direct links to the original articles are in the text.
If you use exact copy or modified of this article you should preserve above paragraph and put also : It uses material from the Shortopedia article about "Filozofia".

MAIN PAGE MAIN INDEX CONTACT US