Chrześcijaństwo starożytne

Abelici (Abelonici, Abelonianie), sekta wczesnochrześcijańska. ...Wikipedia "Abelici"

Adopcjanizm, pogląd głoszący, że Jezus był tylko przybranym, a nie naturalnym Synem Bożym. Uważano go za człowieka posiadającego nadzwyczajną moc. Podobne poglądy głosili prorocy starotestamentowi, ebionici, monarchianie oraz Paweł z Samosaty. Adopcjanizm pojawił się ponownie w VIII wieku w Hiszpanii za sprawą Elipanda, arcybiskupa Toledo i Feliksa, biskupa Urgel. W XII wieku adopcjanizm pojawił się ponownie w naukach Pierre’a Abélarda. ...Wikipedia "Adopcjanizm"

Afra, właściwie versio vetus Afra ( łac. stary przekład afrykański) - bardzo wczesny przekład Biblii na łacinę wykonany w rzymskiej Afryce północnej w drugiej połowie II w. n.e. na potrzeby tamtejszej - zapewne ulokowanej w Kartaginie - gminy chrześcijańskiej. ...Wikipedia "Afra"

Anomejczycy, skrajny odłam arian istniejący w IV wieku, którego członkami byli uczniowie Aecjusza i Eunomiusza. Nauczali, że Syn jest całkowicie różny (anomoios) od Ojca zarówno w swej istocie, jak i w całej reszcie. Anomejczycy ostatecznie głosili, że między Ojcem i Synem istnieje nie tylko różnica substancji, ale też że każda z tych osób ma odrębna wolę. Anomejczycy nie zgadzali się w swoich poglądach z semiarianami, którzy wprawdzie nie uznawali współistotności Ojca i Logosu, lecz twierdzili, że istnieje pewne podobieństwo między dwoma osobami Trójcy. ...Wikipedia "Anomejczycy"

Antoni Wielki, św. (ur. 250/ 251 - zm. 356). Egipski pustelnik, jeden z twórców ruchu monastycznego, a konkretnie jednej z jego odmian, zwanej anachoretyzmem. Pochodził z miejscowości Koma (Qiman al-Arus), z bogatej rodziny. Po śmierci rodziców sprzedał majątek i rozpoczął życie ascety. Kilkanaście lat spędził w Koma, następnie zamieszkał w starożytnym grobowcu z dala od rodzinnej wioski. Przybywali tam również ludzie pragnący naśladować jego sposób życia. W 286 r. udał się do niewielkiej, opuszczonej fortecy, ale i tam odnaleźli go jego naśladowcy. Zamieszkali oni w pobliżu swojego mistrza i w ten sposób utworzyli jedno z pierwszych skupisk anachoreckich. Dość problematyczne jest określenie miejsca, w którym funkcjonowała ta pierwsza kolonia. Według dzieła Palladiusza Historia Lausiaca (XXI, 2), nosiło ono nazwę Pispir, jednak jego lokalizacja nie jest pewna. Najprawdopodobniej były to okolice miasta Afroditopolis. Ok. 312 r. udał się na wschód i zamieszkał w oazie w Wadi Araba, u stóp góry Qolzum, gdzie spędził resztę swojego życia. Dwukrotnie odbył podróż do Aleksandrii – po raz pierwszy w czasie prześladowań w 311 r., aby wesprzeć duchowo tamtejszych chrześcijan; po raz drugi w 335 r., aby stanąć po stronie patriarchy Atanazego w sporze z arianami. Św. Atanazy Aleksandryjski pozostawał w zażyłej przyjaźni z anachoretą i to właśnie on spisał żywot świętego. Wiemy także, że Antoni podróżował po innych miastach, aby wstawić się za ludźmi potrzebującymi jego wsparcia. Miał spotkać się także ze św. Pawłem z Teb, o którego istnieniu dowiedział się poprzez objawienie. Świętemu przypisywane jest autorstwo 7 listów oraz Reguły. Obecnie jednak sądzi się, że tylko listy są pismami autentycznymi. Przekazują one rady i wskazówki dla tych, którzy chcą praktykować życie anachoreckie. ...Wikipedia "Antoni Wielki"

Apokryf ( gr. , apókryphos - ukryty, tajemny) – określenie używane w starożytności niechrześcijańskiej w stosunku do tekstu religijnego lub filozoficznego w hellenistycznych religiach misteryjnych oraz systemach filozoficznych o charakterze hermetycznym. Apokryfy były szeroko rozpowszechnione aż do schyłku starożytności na terenie cesarstwa rzymskiego, szczególnie w jego wschodniej części w postaci nurtu religijnego zwanego gnostycyzmem. Jednakże w tym ostatnim przypadku zagadnienie związane z apokryfami łączy się już z chrześcijaństwem, co wynika z charakteru samego gnostycyzmu. W tym kontekście termin 'apokryf' w kręgach filozoficzno-religijnych oznaczał, że do poszczególnych ksiąg mają dostęp tylko osoby wtajemniczone, posiadające określoną wiedzę (gnosis), niedostępną dla profanów. ...Wikipedia "Apokryf"

Apolinaryzm jest poglądem odnoszącym się do natury Chrystusa. Nazwa pochodzi od głównego przedstawiciela tej doktryny, Apolinarego, w latach około 360 - 392 biskupa Laodycei. Był on gorącym zwolennikiem dogmatu ogłoszonego na Soborze Nicejskim (325), który ogłosił, że Chrystus w całej pełni posiada boską naturę. Apolinary twierdził, że aby zachować boskość Chrystusa, Jego natura ludzka była niekompletna, czyli nie posiadała duszy rozumnej. ...Wikipedia "Apolinaryzm"

Arcosolium – rodzaj grobu spotykany w okresie wczesnego chrześcijaństwa. Grób miał formę niszy z łukowym obramowaniem. Nisze wykuwano w katakumbach, umieszczano w przedsionkach cel lub portykach bazylik. Płyta nagrobna umieszczana była w pozycji poziomej. ...Wikipedia "Arcosolium"

Nazwy arianie i arianizm pochodzą od Ariusza, duchownego Kościoła w Aleksandrii w Egipcie. W 321 r. został on ekskomunikowany przez synod w Aleksandrii. Ariusz twierdził, że Jezus Chrystus jako syn Boży jest poddany Bogu, że został stworzony przez Ojca, co oznaczało, że "był czas, kiedy nie było Jezusa Chrystusa" i zanim został stworzony, nie istniał. Tym samym Ariusz kwestionował boską naturę Jezusa Chrystusa. Było to sprzeczne z kształtującą się wtedy doktryną o równości Boga Ojca i Syna, która potem rozwinęła się w naukę o Świętej Trójcy. Arianie odrzucali doktrynę o Trójcy jako niebiblijną. ...Wikipedia "Arianizm"

Ariusz ( 256– 336) – Libijczyk z pochodzenia, twórca jednej z najważniejszych doktryn w chrześcijaństwie starożytnym, którą uznano za sprzeczną z nauką Kościoła na soborze w Nicei w 325 roku. ...Wikipedia "Ariusz"

(Artemonici) Artemonianie - zwolennicy żyjącego w II wieku Artemona (Artemasa) uważający, że Jezus otrzymał boskość w chwili narodzin, a nazywanie go Bogiem jest błędne, gdyż Bóg nie ma początku. Utrzymywał on także, że Pismo Święte zostało sfałszowane. Na temat sekty oraz jej założyciela zachowały się tylko skąpe informacje. ...Wikipedia "Artemonici"

Św. Atanazy Wielki (ur. ok. 295, zm. 2 maja 373) - pisarz wczesnochrześcijański, teolog-apologeta, kaznodzieja, jeden z ojców Kościoła oraz doktor Kościoła. Uznawany za świętego również przez cerkiew prawosławną. ...Wikipedia "Atanazy Wielki"

Aureliusz Augustyn z Hippony, ...Wikipedia "Augustyn z Hippony"

Babaj Wielki (ur. ok. 551, zm. 628), jeden z doktorów kościoła nestoriańskiego (Asyryjskiego Kościoła Wschodu). Występował jako nieoficjalna głowa swojego Kościoła, odnowił asyryjski ruch monastyczny i usystematyzował jego chrystologię. ...Wikipedia "Babaj Wielki" pl.shortopedia.com rocks.

Bazyli z Ancyry (? – 364) – teolog, biskup Ankyry (obecnie Ankara w Turcji). ...Wikipedia "Bazyli z Ancyry"

Bazylides - gnostyk, z pochodzenia Syryjczyk ur. pod koniec I wieku. Nauczał w Aleksandrii między 120 a 140 r.; twierdził, że Jezus Chrystus nie umarł na krzyżu, a ukrzyżowano zamiast niego Szymona z Cyreny, który pomagał nieść krzyż Chrystusowi. Twierdził również, że czyny człowieka nie wpływają na jego zbawienie. Założyciel sekty bazylidianistów. ...Wikipedia "Bazylides"

Św.Cyryl I (ur. 376, zm. 27 czerwca 444), patriarcha Aleksandrii, zwany Filarem Wiary, święty Kościoła katolickiego, Kościoła Wschodniego Katolickiego i Kościoła Prawosławnego, w roku 1883 uznany Doktorem Kościoła przez Kościół katolicki. ...Wikipedia "Cyryl z Aleksandrii"

Didaché albo Nauka dwunastu apostołów, pojawia się także trzeci tytuł Nauka Pana, którą dwunastu Apostołów przekazało narodom, dzieło anonimowe, które powstało w II wieku n.e. na terenie Syrii, zaliczany do pism Ojców Apostolskich. Składa się z kilku różnych tekstów. Dzieli się na dwie główne części. Pierwsza jest podobna w przekazie do ewangelii synoptycznych. Druga przedstawia Jezusa jako Mesjasza. ...Wikipedia "Didaché"

Disciplina Arcani ( łac. nakaz tajemnicy) w początkowym okresie rozwoju chrześcijaństwa zwyczaj zatajania przed niewiernymi i katechumenami niektórych tajemnic wiary, a zwłaszcza obrzędów i pouczeń związanych ze sprawami najświętszymi (np. dogmat o Trójcy św., eucharystia, wyznanie wiary), w obawie przed niezrozumieniem, profanacją i prześladowaniem. ...Wikipedia "Disciplina Arcani"

Doketyzm - ( gr. dokein - wydawać się, mniemać, przypuszczać) - wczesnochrześcijańska doktryna chrystologiczna, która kwestionowała podstawowe dogmaty wiary chrześcijańskiej, czyli wcielenie i zbawienie ludzkości poprzez mękę, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. ...Wikipedia "Doketyzm"

Donatyzm to rygorystyczny ruch religijny, który w IV w. i V w. doprowadził do założenia Kościoła chrześcijańskiego w Afryce (w odłączeniu od wspólnoty katolickiej). Termin ten pochodzi od Donata, biskupa Kartaginy. ...Wikipedia "Donatyzm"

Ebionici to nurt judeochrześcijański, rozpowszechniony zwłaszcza w Transjordanii i Syrii w pierwszych wiekach ery chrześcijańskiej. Ebionitów (z hebrajskiego ebjonim - "ubodzy") charakteryzowała postawa silnej opozycji wobec hellenizmu, a zwłaszcza niechęć do św. Pawła z Tarsu, który, według nich, był odpowiedzialny za oddalenie chrześcijan od integralności prawa Mojżeszowego i od Chrystusa. ...Wikipedia "Ebionici"

Edykt Mediolański został ogłoszony wspólnie przez cesarza zachodniej części Imperium Rzymskiego Konstantyna Wielkiego oraz cesarza wschodniej części Licyniusza w 313 r. w Mediolanie. Ogłaszał on wolność wyznania w Cesarstwie Rzymskim. Od tej pory chrześcijanie bez przeszkód mogli wyznawać swoją religię. Na mocy edyktu nastąpił zwrot budynków i gruntów kościelnych gminom chrześcijańskim. ...Wikipedia "Edykt mediolański"

Eutyches (ur. ok. 378 - zm. ok. 454) - archimandryta klasztoru w Konstantynopolu, twórca monofizytyzmu. ...Wikipedia "Eutyches"

Ewangelia Egipcjan to utwór gnostycki powstały najprawdopodobiej w pierwszej połowie II w. n.e. Została napisana ona w Egipcie przez środowisko chrześcijańskie wywodzące się nie z judaizmu, ale z nawróconych pogan (nie Żydów). Niektórzy badacze uważają, że ewangelia ta powstała w Rzymie, wywodząc to z faktu znajomości tego tekstu przez tamtejszych chrześcijan. ...Wikipedia "Ewangelia Egipcjan"

This article is licensed under the GNU Free Documentation License.
It uses material from the Wikipedia . Direct links to the original articles are in the text.
If you use exact copy or modified of this article you should preserve above paragraph and put also : It uses material from the Shortopedia article about "Chrześcijaństwo starożytne".

MAIN PAGE MAIN INDEX CONTACT US